Als op werk snel nog even van alles af moet, voel je je wellicht opgelucht als dat weer is gelukt. Het kan ook zijn dat je de vermoeidheid die er al een poosje is, je steeds meer begint te hinderen. Altijd maar doorgaan heeft als nadeel dat je weinig tijd hebt voor herstel. Herstel heeft een belangrijke taak op je lichaam krachtig te houden. In het vorige blog over de voor- en nadelen van stress heb je meer kunnen lezen over de werking van stresshormonen. In dit blog ga je ontdekken waarom herstellen na stress belangrijk is en wat je kunt doen om je stress te verlagen. Ontdek hoe het voor je is om je ook weer te mogen richten op dingen die jouw energie geven.
Ben je gericht op actie of rust?
Het regelen van inspanning en een relaxed gevoel worden in het lichaam aangestuurd door twee zenuwstelsels die met elkaar samenwerken. Het sympathische zenuwstelsel wat de activatie in het lichaam regelt van de gewone dagelijkse activiteiten. Daarnaast is er het parasympatische zenuwstelsel wat in rust actief is en zich richt op de spijsvertering en herstelprocessen.
Normaal gesproken zouden deze twee elkaar in evenwicht moeten houden om stress te verminderen. Je hebt aan de ene kant je actieve leven, je werk, sport, vrije tijd en gezin. Je hebt aan de andere kant je rust en herstel momenten. Een pauze op je werk, dingen die je graag doet. Een goede nachtrust, waardevolle tijd met je gezin waar je van ontspant en soms doe je even niks.
Wat gebeurt er bij chronische stress?
Als je geleefd wordt door jouw leven kan je lijf blootgesteld worden aan langdurige stress. Hoewel de stresshormonen adrenaline en cortisol je helpen om prestaties vol te houden, kunnen deze hormonen bij langdurige actie je lichaam verzwakken. Het zorgt dat je ongemerkt niet kunt herstellen na stress. Bij chronische stress blijf je langdurig in actie, je blijft doorlopen en vindt geen rust.
Wanneer je langdurig actief bent en continu je grenzen verlegt, verlies je het gevoel van echte rust en herstel in je lichaam. Hiermee komt gelijk het nadeel van langdurige stress om de hoek kijken, herstel krijgt te weinig of geen aandacht meer. Er kunnen vage klachten ontstaan die verband houden met een verstoring van de stressbalans en tekort aan herstel.
De druk op je werk en wat je allemaal moet in je gezin zorgt er vaak voor dat je in hoog tempo doorrent in het leven. Als je naar jouw lichaam luistert en bewust voelt, kun je ervaren of deze manier van leven vol te houden is. Het lichaam en misschien ook wel jouw lichaam heeft van nature meer hersteltijd nodig.
De kracht van herstel
Rust in het lichaam is de tegenhanger van stress en altijd maar aan staan. Het is belangrijk om in te zien dat je zorg mag dragen voor jezelf en tijd mag nemen voor herstel. Niks doen kan helend werken. Dingen voor jezelf doen kan weer nieuwe energie geven.
Bij ontspanning en herstel is het parasympatische zenuwstelsel actief. Dit zorgt voor aandacht voor de spijsvertering en opname van voedingsstoffen in de darmen. Bloeddruk en hartslag dalen en verschillende orgaansystemen krijgen de tijd om even te pauzeren. Hierdoor kunnen ze aan herstel werken en worden voedingsstoffen opgenomen en afvalstoffen uitgescheiden.
Herstel zorgt ervoor dat er na een goede nachtrust een sterkere versie van jezelf opstaat. Hierdoor heb je overdag weer voldoende denkkracht, wijsheid, flexibiliteit om met de uitdagingen thuis en op je werk om te gaan.
Verbinding met jezelf
In een langdurige stresssituatie ga je door. Alle signalen die binnenkomen vanuit je lijf zijn er wel, maar je bent er niet bewust van. Het zijn signalen die op dat moment wellicht niet als nuttig worden gezien, er zijn belangrijkere dingen dan stilstaan bij de hoofdpijn die je hebt of de pijnlijke spieren in je nek en schouders.
Als je meer gaat voelen, merk je beter op wat je lijf kan hebben en wanneer je mag stoppen. Meer bewustzijn van je lichaam kan zorgen voor rust in je hoofd en verbinding met je lijf. Bewuster zijn van jezelf kan bijdragen aan herstel in je lichaam als je al een poosje te druk bent. Je bent hierdoor beter in staat te voelen wat je nodig hebt.
Daarnaast kan verbinding met je gevoel je rust geven. Een hand op je borst en daarnaartoe ademen kan het gevoel voor jezelf al versterken. Lichaamsgevoel stimuleert de zenuw die het sympathische zenuwstelsel remt waardoor je meer rust ervaart.
Waar krijg je energie van?
Als je regelmatig jezelf vergeet. Je werk, je kinderen of wat anderen van je vragen belangrijker vindt dan jezelf mag je ook bewust eens stilstaan bij waar jij energie van krijgt. Dat is vaak een teken dat je iets doet wat je leuk vindt en wat bij je past. Het is een manier om te zorgen dat je je drukke leven in balans brengt.
Als je doet waar je blij van wordt komt er een andere energie. Heb je behoefte om weer tijd te besteden aan hardlopen of juist met vriendinnen af te spreken? Maak er tijd voor. Een hobby weer oppakken wat je in het verleden graag deed kan je ook helpen. Word je blij van dingen maken bijvoorbeeld, creatief bezig zijn? Als je behoefte hebt om nieuwe dingen te ontdekken kijk op welke manier dat passend is in je leven. In balans blijven vraagt niet alleen om rust momenten maar ook om waardevolle dingen aan je leven toe te voegen.
In jouw leven wordt je regelmatig uitgedaagd om steeds een stapje meer te doen. In de zoektocht naar een betere stress balans is bewust tijd nemen voor herstel belangrijk. Door aandacht te besteden aan rust kun je in verbinding zijn met jezelf en je stress verminderen. Daarnaast is het helpend om activiteiten te ontdekken waar je blij van wordt. Daarmee kun je voorkomen dat je stressklachten ontwikkelt. In het volgende blog ga ik dieper in op manieren om teveel stress te voorkomen. Ik kijk hierin naar de relatie tussen de manier waarop je denkt en de hoeveelheid stresshormonen in je lichaam.
Door bewustwording van signalen kun je gaan ervaren hoe je lichaam aangeeft dat het soms even teveel is. Vaak geeft je lijf in de vorm van lichamelijke klachten of vermoeidheid aan dat je beter voor jezelf mag zorgen.
Op welke manier heeft jouw lichaam je laten merken dat je te lang bent doorgegaan?
Wat is jouw favoriete me-time moment?
Wat mag of kan jij in het nieuwe jaar meer doen om me-time momenten aan je leven toe te voegen? Laat het me weten als reactie onderaan dit blog.
Referenties:
De polyvagaal theorie in therapie het ritme van regulatie. Deb Dana. Uitgeverij Mens.
Gek op stress maar niet altijd. S. Kuijsten, C. Hamming. Uitgeverij Drukwerk.