In het drukke leven waarin veel moet op je werk of thuis sta je vaak niet meer stil bij jezelf. Klachten zoals vermoeidheid of spierpijn wil je liever onderdrukken terwijl ze je eigenlijk steeds meer beginnen te hinderen. Altijd maar doorgaan heeft als nadeel dat je weinig tijd maakt voor herstel. Herstel heeft echter een belangrijke taak om je lichaam krachtig te houden. In het vorige blog over de voor- en nadelen van stress heb je kunnen lezen over de werking van stresshormonen. In dit blog ga je ontdekken waarom herstellen na stress belangrijk is en ervaar wat je daarvoor kunt doen.
Ben je gericht op actie of rust?
Het regelen van activatie of rust worden in het lichaam aangestuurd door twee zenuwstelsels die met elkaar samenwerken. Het sympathische zenuwstelsel waarmee je in actie komt, wat gedreven wordt door cortisol. Daarnaast is er het parasympatische zenuwstelsel wat in rust actief is en zich vooral bezighoudt met de spijsvertering en herstelprocessen in je lichaam.
Normaal gesproken zouden deze twee zenuwstelsels elkaar in evenwicht mogen houden. Overdag is je lichaam gericht op actie en in de avond mag er rust komen waardoor je goed kunt slapen. Dit helpt je lichaam om in een normale flow van stresshormonen te zijn. In onze huidige maatschappij worden we steeds uitgenodigd om altijd maar aan te staan. Dit kan bijvoorbeeld door een hoge werkdruk waardoor je langer doorwerkt om je werk af te krijgen of door sociale media die continu je aandacht blijven vragen. Hierdoor kan je lichaam problemen ervaren met tot rust komen.
Wat gebeurt er bij chronische stress?
Als je geleefd wordt door jouw leven kan je lijf blootgesteld worden aan langdurige stress. Hoewel de stresshormonen adrenaline en cortisol je helpen om prestaties vol te houden, kunnen deze hormonen bij langdurige activatie je lichaam verzwakken. Hierdoor kan je lichaam ongemerkt niet herstellen na stress.
Wanneer je langdurig actief bent en continu je grenzen verlegt, verlies je het gevoel van echte rust in je lichaam. Hierdoor ervaar je dat je lijf niet meer kan herstellen. Dat is gelijk ook het nadeel van chronische stress. Door te weinig lichamelijk herstel kunnen klachten ontstaan die verband houden met een verstoring van de stressbalans.
De druk op je werk van wat daar allemaal moet en wat welke verplichtingen die je allemaal hebt in je gezin zorgen er regelmatig voor dat je in hoog tempo doorrent. Het lichaam en misschien ook wel jouw lichaam heeft van nature meer hersteltijd nodig. Deze tijd voor rust ontbreekt vaak of je bent niet meer gewend hier tijd voor te nemen.
Vaak geeft je lijf in de vorm van lichamelijke klachten of vermoeidheid aan dat je beter voor jezelf mag zorgen.
- Welke lichamelijke signalen schuif jij aan de kant?
- Op welke manier heeft jouw lichaam laten merken dat je te lang bent doorgegaan?
De kracht van herstel
Bij ontspanning en rust is het parasympatische zenuwstelsel actief. Hierdoor is er aandacht voor de spijsvertering en de opname van voedingsstoffen in de darmen. Bloeddruk en hartslag dalen en verschillende orgaansystemen krijgen de tijd om even te pauzeren. Dit is belangrijk om je lichaam herstellen.
Herstelprocessen in de nacht zorgen ervoor dat er na een goede nachtrust een sterkere versie van jezelf opstaat. Hierdoor heb je overdag weer voldoende denkkracht, wijsheid en flexibiliteit om met de uitdagingen thuis en op je werk om te gaan.
Verbinding met jezelf
Bij chronische stress zit je in de gewoonte om door te gaan. Signalen die binnenkomen vanuit je lijf zijn er wel, maar je bent er niet bewust van. Dit komt omdat deze signalen op het moment dat je druk bent, niet als nuttig worden gezien. Er zijn belangrijkere zaken dan stilstaan bij de hoofdpijn die je hebt of de pijnlijke nek- en schouderspieren.
Als je meer gaat voelen, merk je eerder op wat je lijf kan dragen en wanneer het teveel wordt. Hierdoor kan meer bewustzijn van je lichaam zorgen dat je anders omgaat met jezelf. Je bent vanuit gevoel beter in staat keuzen te maken wat bij je past.
Daarnaast kan verbinding met je gevoel je rust geven. Een hand op je borst en daarnaartoe ademen kan het gevoel voor jezelf versterken. Dit komt omdat bewust voelen van je lichaam de verbinding maakt met een belangrijke zenuw die helpt om het sympathische zenuwstelsel af te remmen waardoor je meer rust ervaart.
Waar krijg je energie van?
Als je regelmatig jezelf vergeet door de drukte van je leven. Dat je bijvoorbeeld je werk, de kinderen of wat anderen van je vragen belangrijker vindt dan zorg voor jezelf mag je ook bewust stilstaan bij waar jij blij van wordt. Als je iets doet wat bij je past kun je merken dat je daar energie van krijgt. Dit is een manier om te voorkomen dat jezelf voorbijloopt.
Als je doet waar je blij van wordt gaat je energie weer stromen. Heb je behoefte om weer tijd te besteden aan sporten of juist met vrienden af te spreken? Word je blij van dingen maken bijvoorbeeld, creatief bezig zijn? Geef jezelf die ruimte. Een hobby weer oppakken wat je in het vroeger graag deed kan je ook helpen. In balans blijven vraagt niet alleen om ontspanning maar ook om waardevolle dingen aan je leven toe te voegen.
In de drukte op je werk kan het gebeuren dat je gewend bent om door te gaan waardoor je niet stilstaat bij hoe dit voor je lichaam voelt. Onder de kracht van doorgaan zitten namelijk stresshormonen verborgen, welke bij langdurige activatie ook klachten in je lichaam kunnen geven. Door op tijd aandacht te besteden aan rust kun je je lichaam ondersteunen in herstel en je stress verminderen. Daarnaast kan het helpend zijn om activiteiten te ontdekken waar je blij van wordt en die je energie geven, hierdoor kun je makkelijker in balans blijven. In het volgende blog ga ik dieper in op manieren om chronische stress te voorkomen. Ik onderzoek de relatie die je gedachten hebben op de hoeveelheid stresshormonen die worden afgegeven in je lichaam.
Voel jij je regelmatig overweldigd door stress en zoek je een effectieve manier om weer in balans te komen? Maak nu een gratis ontdek jezelf gesprek met mij en ervaar hoe lichaamsgerichte coaching jou kan helpen om je rust en energie terug te vinden.
Referenties:
-De polyvagaal theorie in therapie het ritme van regulatie. Deb Dana. Uitgeverij Mens.
-Gek op stress maar niet altijd. S. Kuijsten, C. Hamming. Uitgeverij Drukwerk.